AI index, bias, duurzaamheid van AI
In de onderwijsstage wordt van studenten verwacht dat ze een literatuurstudie doen en daarover een verslag inleveren. De les over AI is dus maar een kort, maar noodzakelijk onderdeel in de onderwijsstage. De doelen van de les waren:
De student kan uitleggen hoe met gebruik van AI de leerdoelen van het schrijven van een literatuurstudie behaald worden.
De student kan uitleggen wat diens visie is op ethiek en duurzaamheid van het gebruik van AI.
De uitkomst van de les is dat de studenten samen regels opstelden over hun eigen genAI gebruik, namelijk:
Zorg ervoor dat je het leerdoel behaalt (en dat het niet door AI behaald wordt).
Voor geschreven opdrachten: Indien je toch GenAI gebruikt (AI-index 2 of 3), geef dan expliciet aan hoe je het gebruikt hebt en met welk doel.
Achtergrond informatie
De aanleiding tot deze les is dat AI er is, we AI niet kunnen (en willen) verbieden, want controle daarop is onmogelijk, maar dat we wel willen dat het gebruik van AI door studenten verantwoord gebeurt. Met oog voor ethiek, duurzaamheid en het bereiken van leerdoelen. De UU richtlijnen zeggen aan de ene kant dat de docent bepaalt en aan de andere kant zijn ze gericht op het voorkomen van fraude. Maar de vraag is of dit past dit bij de self-determination theory (Deci & Ryan, 2000). Daarom zijn er gesprekken met studenten gevoerd (verbinding), zodat ze hun eigen regels konden opstellen over hun genAI gebruik (autonomie) en hebben ze het gevoel gekregen dat ze regels op kunnen stellen en verantwoord om kunnen gaan met GenAI (competentie).
Project omschrijving
Er is een onderwijsleergesprek gestart met 9 studenten met als vraag: Welke regels vinden jullie dat de docent jullie moet opleggen met betrekking tot AI en de literatuurstudie? Met als uitkomst na het gesprek een keuze van een niveau van de AI-index. Er werd gekozen voor een gesprek met studenten en een eigen keuze voor de index om ze autonomie, verbinding en een gevoel van competentie te laten ervaren.
Verder zijn ze gevraagd naar hun mening over AI en duurzaamheid, omdat docenten merken dat studenten daar echt mee worstelen. Er zijn studenten die helemaal geen GenAI willen gebruiken, maar ook die zo duurzaam mogelijk gebruik willen maken van AI. En bijvoorbeeld NotebookLM gebruiken omdat dat minder stroom gebruikt dan ChatGPT. Door het bespreekbaar te maken kunnen er ideeën worden uitgewisseld.
Het zou voor allerlei vakken relevant kunnen zijn, maar deze docent ziet de geneeskunde studenten alleen in de onderwijsstage. Voor dit vak is het zeker interessant, want ze moeten een lesplan en een onderzoeksverslag inleveren. Daar kan GenAI het zover overnemen dat niet meer geleerd wordt. Nu wordt hun proces gevolgd, dat helpt ook, want dan laten ze zien dat ze zelf aan het bouwen zijn aan de opdrachten.
Daarna zijn studenten gevraagd wat ze denken wat voor plaatje AI genereert wanneer men vraag aan chatGPT: “Maak een plaatje voor een onderwijsstage die geneeskunde studenten doen in het zesde jaar van hun universitaire opleiding?” Dit is een manier om aan te tonen dat ChatGPT bias vertoont. Studenten weten vaak wel dat AI kan hallucineren, maar zijn zich niet bewust van bias. Pro witte mannen, strakke kaaklijn, ondergeschikte witte vrouwen, geen mensen van kleur etc. De docent laat ze vervolgens het plaatje zien, waarin het opvalt dat de dokter een man is met een strakke kaaklijn, de verpleegkundigen zijn vrouwen, geen persoon van kleur, geen persoon met een zichtbare handicap. Daarna laat de docent ze zien wat gebeurt wanneer specifiek gevraagd wordt naar een vrouwelijke arts van kleur en een persoon in een rolstoel. AI blijkt daar moeite mee te hebben. De dokter blijft mannelijk met een iets donkerder uiterlijk. Een vrouw in een rolstoel en verder voornamelijk mannen in het plaatje. Na de laatste poging wordt een plaatje gegenereerd met zes mannen, drie vrouwen, waarvan twee vrouwen identiek. Dit laat duidelijk zien dat studenten zich bewust moeten zijn van de bias van AI.
Uitkomsten
De uitkomst van deze les waren de regels die studenten voor zichzelf maakten:
- Zorg ervoor dat je het leerdoel behaalt (en dat het niet door AI behaald wordt).
- Voor geschreven opdrachten: Indien je toch Gen AI gebruikt (AI-index 2 of3), geef dan expliciet aan hoe je het gebruikt hebt en met welk doel.
Reden voor deze regels: studenten willen de leerdoelen behalen.
De meeste studenten menen dat gebruik van AI verboden moet worden, de reden hierachter is vermoedelijk dat studenten gebruik van AI al snel zien als fraude. En vinden dat een leerdoel niet echt behaald is wanneer je AI gebruikt. De les heeft gezorgd voor bewustwording en afspraken voor het gebruik van AI in relatie tot de literatuurstudie.
Studenten worstelen met AI en duurzaamheid. Ze realiseren zich dat het helemaal niet willen gebruiken van AI in de nabije toekomst waarschijnlijk helemaal niet mogelijk is. Daarnaast maken ze ook al gebruik van AI zonder zich er goed bewust van te zijn. Eén van de studenten gaf aan dat diegene genAI zo’n slechte ontwikkeling voor het milieu vond, dat diegene er nooit gebruik van zou willen maken. Toen diegene werd bevraagd op diens gebruik van Word, Google, chatbots etc. realiseerde diegene zich dat diegene al gebruik maakt van AI zonder zich daar bewust van te zijn.
Studenten hebben ideeën uitgewisseld over een zo duurzaam mogelijk gebruik van AI. Ze hebben geïnventariseerd wat de mogelijkheden zijn om AI zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Tips waren onder andere: maak een goed opgestelde prompt, zeg geen dankjewel etc.
Tot slot waren de studenten geschokt over de moeite die je als gebruiker van ChatGPT moet doen om diversiteit in plaatjes te krijgen.
Lessons learned & tips
- Het werkte deze keer zoals verwacht. De les is al een doorontwikkeling van de vorige twee keer. Ik gebruik nu de AI-index, de richtlijnen van de UU zijn in de tussentijd aangepast, ik zoek nog uit hoe we ons moeten verhouden tot de richtlijnen die geschreven zijn voor Geneeskunde en bekijk of en hoe ik daar gebruik van ga maken. In de eerste keer dat ik deze les gaf gebruikte ik de AI-index nog
- Duurzaamheid blijft een probleem in relatie tot genAI gebruik. Ik besteed nu ook aandacht aan verdriet wat studenten hebben over . Het enorme energie- en watergebruik van GenAI is een ingang om (kort en waar nodig) aandacht te schenken aan dit verdriet.
- De AI ontwikkelingen gaan snel, maar de ontwikkeling van de studenten op het gebied van AI ook. Ik blijf deze les zo doen, totdat ik merk dat het niet meer nodig is.
- Laat je eigen mening zo lang mogelijk achterwege. Omdat je samen met de studenten wilt nadenken en hen autonomie wilt geven. Het gaat niet om jouw mening, maar om de gezamenlijke conclusie van de studenten.
- Blijf zelf op de hoogte door bijvoorbeeld bepaalde nieuwbrieven te lezen. Van bijvoorbeeld Wilfred Rubens (AI en onderwijs) of Karen Hao (alternative toekomst met AI).